NVMe, Non-Volatile Memory Express ifadesinin kısaltmasıdır. NVM Express kuruluşunun tanımıyla, ana bilgisayar yazılımının kalıcı bellek aygıtlarıyla nasıl iletişim kuracağını tanımlayan bir standart ailesidir. Kişisel bilgisayarlarda NVMe denildiğinde çoğunlukla PCI Express üzerinden çalışan yüksek hızlı SSD’ler anlaşılır.
NVMe neden geliştirildi?
SATA ve ona bağlı AHCI gibi daha eski depolama yapıları, HDD döneminin ihtiyaçları düşünülerek geliştirilmişti. Flash tabanlı SSD’lerin çok daha düşük gecikme ve yüksek paralel işlem kapasitesi, depolama protokolünün de buna uygun tasarlanmasını gerektirdi. NVMe, katı hâl depolamanın bu özelliklerinden daha iyi yararlanmak üzere tasarlanmıştır.
NVMe ile PCIe arasındaki ilişki nedir?
PCI Express (PCIe), aygıtların sistemle yüksek hızlı veri bağlantısı kurduğu fiziksel/elektriksel veri yolu standardıdır. NVMe ise depolama komutlarının ve iletişimin nasıl gerçekleştirileceğini tanımlar. Tüketici NVMe SSD’lerinde bu ikisi genellikle birlikte kullanılır: NVMe protokolü, PCIe bağlantısı üzerinden çalışır.
NVMe ile M.2 aynı şey mi?
Hayır. M.2 bir form faktörüdür; yani kartın fiziksel biçimini ve bağlantı yapısını tanımlar. NVMe bir iletişim protokolüdür. M.2 biçimindeki bir SSD NVMe/PCIe kullanabileceği gibi SATA kullanıyor da olabilir. Bu nedenle “M.2 SSD” ifadesi tek başına sürücünün NVMe olduğunu garanti etmez.
NVMe ile SATA SSD arasındaki fark nedir?
| Özellik | NVMe SSD | SATA SSD |
|---|---|---|
| Yaygın iletişim yolu | PCI Express | SATA |
| Protokol yaklaşımı | Flash depolama için tasarlanmış NVMe | SATA/AHCI ekosistemi |
| Bant genişliği potansiyeli | PCIe nesli ve hat sayısına bağlı olarak daha yüksek | SATA bağlantı sınırlarıyla kısıtlı |
| Form faktörü | M.2, U.2, eklenti kartı vb. olabilir | 2,5 inç veya M.2 gibi biçimlerde olabilir |
NVMe SSD her bilgisayara takılır mı?
Hayır. Sistem veya anakart, ilgili fiziksel M.2/PCIe bağlantısını ve NVMe önyükleme/işletim desteğini sağlamalıdır. Bir M.2 yuvasının bulunması her zaman NVMe desteği anlamına gelmez. Dizüstü bilgisayarlarda fiziksel uzunluk, anahtarlama ve üretici sınırlamaları da kontrol edilmelidir.
NVMe her zaman daha hızlı mı?
NVMe arayüzü SATA’dan daha yüksek performans potansiyeline sahiptir, fakat iki gerçek SSD’nin hızı yalnızca protokole bağlı değildir. NAND türü, denetleyici, PCIe nesli/hat sayısı, sürücünün doluluk oranı, sıcaklık ve iş yükü sonucu etkiler. Günlük hafif kullanımda ölçüm farkı ile hissedilen fark aynı ölçüde olmayabilir.
NVMe’de kuyruk yapısı neden önemlidir?
NVMe, çok sayıda giriş/çıkış isteğini paralel biçimde yönetmeye uygun kuyruk mekanizmalarıyla tasarlanmıştır. Bu yapı özellikle yoğun depolama iş yüklerinde gecikmeyi azaltmaya ve çok çekirdekli işlemcilerle ölçeklenmeye yardımcı olur.
NVMe sadece M.2 SSD midir?
Hayır. NVMe farklı form faktörleri ve taşıma yöntemleriyle kullanılabilir. Masaüstü tüketici bilgisayarlarında M.2 en görünür biçimdir; kurumsal depolamada U.2, eklenti kartları ve NVMe over Fabrics gibi farklı yapılar bulunabilir.
NVMe SSD seçerken nelere bakılır?
- Anakartın M.2/PCIe ve NVMe desteği
- Desteklenen PCIe nesli ve hat sayısı
- Fiziksel M.2 uzunluğu veya başka form faktörü
- İhtiyaç duyulan kapasite ve dayanıklılık
- Yoğun iş yüklerinde termal davranış ve soğutma
PCIe 3.0, 4.0 ve 5.0 NVMe ne demektir?
Bu ifadeler NVMe sürücünün kullandığı PCI Express neslini belirtir. Yeni PCIe nesilleri hat başına daha yüksek teorik bant genişliği sağlayabilir. Ancak gerçek SSD performansı denetleyici, NAND, hat sayısı, sıcaklık ve iş yükü tarafından da sınırlandırılır. PCIe bağlantıları genellikle geriye dönük uyumluluk sağlayabilir; fakat sürücü daha eski bir sistemde o sistemin desteklediği hızla çalışır.
Sıralı ve rastgele hız arasındaki fark nedir?
Sıralı okuma/yazma değerleri büyük ve ardışık dosyaların aktarımını temsil eder. Rastgele erişim ise çok sayıda küçük veri bloğuna farklı konumlardan erişilen senaryoları daha iyi yansıtır. İşletim sistemi açılışı ve uygulama kullanımında yalnızca kutu üzerindeki en yüksek sıralı MB/s değerine bakmak bu nedenle yeterli değildir.
NVMe SSD neden ısınır?
Yüksek performanslı NVMe denetleyicileri ve NAND, yoğun veri aktarımı sırasında ısı üretebilir. Bazı sürücüler belirli sıcaklıklarda kendilerini korumak için hızlarını geçici olarak düşürür; buna termal kısma (thermal throttling) denir. Özellikle uzun süreli yoğun yazma işlerinde anakartın M.2 soğutucusu veya uygun hava akışı faydalı olabilir.
Kısaca NVMe
NVMe, SSD değildir; SSD’lerle haberleşmek için tasarlanmış yüksek performanslı bir standart/protokoldür. M.2 ise fiziksel form faktörüdür. Doğru ürünü seçerken “M.2”, “NVMe”, “PCIe” ve “SATA” kavramlarını ayrı değerlendirmek gerekir.